Kazantaş'ın kendine özgü bir sofra âdâbı ve yemek kültürü vardır. Bu topraklar üzerinde doğup büyüyüp de Kazantaş'ın geleneksel yemeklerinden tatmayanımız var mıdır acaba? Kazantaş'a ait yemekler,yörenin kendine has özelliğinden coğrafi şartlarından, toprağından, sosyal ve kültürel yapısından doğduğu için önemlidir. Kazantaş'ın Yemekleri genellikle yerde bağdaş kurularak bakır veya tahta sini üzerinde yenir. Bunun için yemek yenecek yere,önce bir geniş sofra bezi serilir. Sini onun üzerine konur. Sini,etrafında dört-beş kişinin diz kırıp oturabileceği büyük bakır tepsiye denir. Bu tepsinin altına açılır kapanır ayaklık konur. Sinilerin aynı zamanda ağaçtan olanı da vardır. Tahta siniler üzerinde aynı zamanda el makarnası ve erişte yapılarak ve yufka açılır. Sofraya önce büyükler oturur. Oturulurken sol ayak alta gelecek,sağ diz dik tutulacak bir biçimde oturulur. Sofrada herkesin önüne bir peşkir konulur. Sofra bu şekilde kurulduktan sonra,yavaş yavaş yemeklerin servisine başlanır. Sofraya ilk kez çorba servisi yapılır. Bu çorba daha çok mantı veya gendüme çorbası olur. Çorba,bakır ve porselen taslarda verilir. Bismillah denilerek oturulan sofralarda aynı kaseden çorba alan kaşıkların sesi birbirine karışır. Kazantaş ve çevresinde eskiden kullanılan kaşıklar şimşirden yapılırdı.Günlük hayatın değişmez yemekleri,etli kuru fasulye,evelik dolması ve su böreği'dir. Bunun yanında tamamen Kazantaş'a özgü tespit edebildiğimiz yemekler şunlardır:

KUZU ÇEVİRME: Kuzu kesilerek içerisi boşaltılır.Gövde güzelce temizlendikten sonra kurutulması sağlanır.Gövdenin üzerine kuzunun iç yağı veya tereyağı sürülür.Yakılan ocak kor alev haline getirilir tezgah denilen araçlar ocağın yanına konulur kuzunun gövdesine sırık denilen bir Ağaç sokularak tezgah üzerinde döndürülmesi sağlanır kuyudan su çekerken kullanılan çıkrık gibi bu sırık döndürülerek kuzunun her tarafının eşit şekilde ve kızartılarak pişirilmesi sağlanır. Kuzu eti gevrek olduğundan kor halindeki ateşte çubuk pişmiş olur kuzu gövdesi sırıktan tutularak bir sofra tahtasının üzerine alınır. Parçalanan etler bölümler halinde servise sunulur soğan, domates, biber, ayran, tuz, baharat vs ilave edilerek yenilir. Pilav üzerinde servis yapılır mutlaka sarımsaklı yoğurtla yenilmesi sağlanır.

SAÇ KAVURMASI:

Kesilen kuzu veya oğlak, iç organlarından ayrıldıktan sonra güzelce yıkanarak temizlenir, küçük parçalara doğranır. Ocak yakılarak ateş kızgın hale getirilir,Ocağın üzerine SAC konulur,doğranmış ve temizlenmiş bulunan etler sacın içerisine konulur,kızgın ateşte pişmesi için arada bir karıştırılır etin güzelce pişmesi sağlanır.İsteğe bağlı olarak üzerine domates,biber,baharat ,nane,kekik ve soğan eklenir tam kıvamında piştikten sonra servise hazır hale gelmiştir. Sac ortaya konularak sofrada yenildiği gibi, ayrı ayrı tabaklara servis yapılarak ta ikram edilebilir. Ancak saç kavurması asla Sarımsaklı yoğurt olmadan yenmez.

Kazantas  Fırın Ketesi

1 lt. süt
2 parça yaş maya
Aldığı kadar un ve tuz
3-4 yemek kaşığı tereyağı

Önce sütü çok az ısıtıyoruz ve yaş mayayı ekleyip karıştırıyoruz. Beklemeden aldığı kadar un ve tuzu da ekleyip yoğuruyoruz ve kulak memesi yumuşaklığında bir hamur elde ediyoruz. Yoğurduğumuz hamuru kabarana kadar bekletiyoruz. Bu 2-3 saat sürebiliyor. Hamur kabardıktan sonra (biz buna hamur geldi deriz ) küçük bezeler yapıyoruz ve bezeleri açmaya başlıyoruz. Bu arada bir tarafta tereyağını  eritiyoruz ki açtığımız bezelerin üzerine sürelim. Tereyağı isteğe göre değişebilir 3-4 yemek kaşığı olabilir. Bezeleri tek tek açıyoruz ve herbirinin üzerine kaşıkla tereyağını sürüp yufkanın her tarafına yayılmasını sağlıyoruz. Yufkanın her kenarını ortaya doğru katlayıp tekrar geri çekerek de bunu yapabiliriz.

 

Resimde gördüğünüz gibi yufkayı kenarından kıvırıyoruz

Kıvırdığımız yufkayı kendi etrafında sarıyoruz.

Ve tepsiye diziyoruz. Bütün bezeler bitene kadar aynı işlemi tekrar ediyoruz. Üzerine yumurta sarısı sürüyoruz , bu defa yumurtanın akını da sürdüm. Hemen fırına veriyoruz. Biz bu keteleri yuvarlak fırında pişirdik, az ısıyla uzun süre fırında kaldı. Zannedersem 150-170 derece gibiydi. 1,5 saat sürdü. Enfes lezzette keteler ortaya çıktı. Tadına doyamadık hala tadı damağımda. Unutmadan belirtmek isterim :  Ketelerin içine yani tereyağını sürdükten sonra istediğinize göre kavrulmuş un, fındık, ceviz, peynir, kıyma, tahin  de koyarak çeşitlendirebilirsiniz. Biz bu defa sade yaptık ama tereyağında kavrulmuş un, fındık ve cevizlisini tavsiye ederim :) AFİYET OLSUN :)

 

          ÇORBALAR:

§          Gendüme çorbası

§          Katıklı çorba

§          Isırgan çorbası

§          Kesme çorba

§          Sütlü çorba

§          Un çorbası

§          Kelem çorbası

 

DOLMALAR:

§         Evelik dolması (yoğurtlu)

§         Yoğurtlu dolma

§         Kelem dolması

§         Domates dolması

§         Kabak dolması

 

PİLAV ÇEŞİTLERİ:

§         Bulgur pilavı

§         Kelem pilavı

§         Gendüme (keşkek) pilavı

§         Erişteli pilav

§         Kartollu pilav

§         Mercimekli pilav

 

HAMUR İŞİ VE KARIŞIK YEMEK ÇEŞİTLERİ:

§         Kartol yahnisi

§         Siron

§         Mantı

§         Kete

§         Golot

§         Su böreği

§         Döğmeç

§         Erişte

§         Kavut

§         Cılbırı

§         Kaygana

§         Herle

§         Kuymak

§         Mıhlama

§         Kesme makarna

§         Kortol kavurması

§         Boranı

§         Omaç

§         Pancar kavurması

§         Kelem kavurması

§         Pağla (fasülye) kavurması

§         Ekmek ıslaması

 

TATLILAR:

§         Sarıklı burma

§         Helva

§         Sini (baklava)

§         Sütlaç

 

Kazantaş'a özgü olarak yapılan lezzetli bu yemeklerin içinden sadece siron, katıklı çorba, ve evelik dolmasının tarifini yapalım:

SİRON:

Siniler üzerinde açılan yufkalar sacın üzerinde pişirilerek fetir şeklini alır. Sigara biçiminde hazırlanan fetirler, kesilerek sıralı bir şekilde tepsinin (gıylı) içine yerleştirilir. Üzerine kaynar su dökülerek suyu süzülür. Daha sonra üzerine sarımsaklı yoğurt karışımı veya gurut katığı dökülür. Üzerine erimiş tereyağı gezdirilerek,servise hazır hale getirilir.

KATIKLI ÇORBA:

Gendüme (dibek altında dövülmüş buğdayın kubuğu çıkmış hali) bir miktar şeker fasulyesi ilave edilerek pişinceye kadar haşlanır. Haşlanan gendüme biraz soğuduktan sonra yeter miktarda katık (ayran) ile karıştırılır. Üzerine tercihen dere otu,nane,reyhan serpilir. Soğuk olarak servis yapılır.

EVELİK DOLMASI:

Yağ,yeşil soğan,ve salça içerisinde, pilav şeklini alıncaya kadar pişirilen ve dinlenmeye alınan ince bulgur, toplanan ve haşlanan evelik yapraklarına muntazam bir şekilde sarılır. Pişirilecek tencereye dizilir ve üzerine ters bir şekilde tabak kapatılır. Kapatılan tabak dolmaların dağılmasını önler. Kaynatılan dolmalar kelgürde (kevgir) sızılır. Hazırlanan soharıç ( sos,karışım) üzerine dökülerek servis yapılır ve afiyetle yenir.